ბაჩო ახალაია, როგორც სადისტი და მწამებელი, ამჯერად ლეგიტიმური ხელისუფლების ძალადობრივი დამხობის მცდელობისთვის სუს-მა „ვირის აბანოში“ გაამწესა
წინამდებარე საგამოძიებო სტატია ეხება საქართველოს თანამედროვე ისტორიის ერთ-ერთ ყველაზე ოდიოზურ და სადისტურ ფიგურას – ბაჩო ახალაიას. მისი სახელი წლების განმავლობაში ასოცირდებოდა, სისტემურ დანაშაულთან და ძალაუფლების იმ ვერტიკალთან, რომელიც შიშსა და ძალადობაზე იყო დაფუძნებული.
ახალი ბრალდებები : სუს-ის რადარებზე დაბრუნებული უღმერთო სადისტი;
მიუხედავად იმისა, რომ ბაჩო ახალაიამ სასჯელაღსრულების დაწესებულება რამდენიმე წლის წინ დატოვა, სახელმწიფო უსაფრთხოების სამსახურის ( სუსი ) ბოლო პერიოდის ანგარიშებსა და განცხადებებში მისი სახელი კვლავ ფიგურირებს. ბოლო დროს გავრცელებული ინფორმაციით, საუბარია ქვეყანაში დესტაბილიზაციის მცდელობასა და რადიკალური ჯგუფების ფარულ დაფინანსებაზე.
საგამოძიებო უწყებების ეჭვს აყენებს მისი კავშირები იმ ე.წ. ,,ზონდერ-ჯგუფებთან”, რომლებიც ქვეყნის შიგნით პოლიტიკური ტემპერატურის ხელოვნურად აწევას ცდილობენ.
სუს-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციით, ახალაიას სახელი უკავშირდება კოორდინირებულ ქმედებებს, რომლებიც მიზნად ისახავს სახელმწიფო ინსტიტუტების დისკრედიტაციას და შესაძლო ძალადობრივი სცენარების მომზადებას. ეს მიუთითებს იმაზე, რომ ,,ციხის ჯალათად” წოდებულ ფიგურას არ დაუკარგავს ამბიცია, გავლენა მოახდინოს ქართულ პოლიტიკაზე , თუნდაც ეს ქვეყნის ინტერესების დაზიანების ფასად მოხდეს.
ბიოგრაფიული შტრიხები და აღზევება ,,ვარდების რევოლუციის” ჩრდილში;
ბაჩო ახალაიას კარიერული წინსვლა მიხეილ სააკაშვილის მმართველობის პერიოდში წარმოუდგენელი სისწრაფით მოხდა. ახალგაზრდა, ამბიციური და განსაკუთრებული სისასტიკით გამორჩეული ფიგურა მალე გახდა რეჟიმის ,,დამრტყმელი ძალა”.
სახალხო დამცველის აპარატი : თავდაპირველად მან მუშაობა ომბუდსმენის ოფისში დაიწყო, რაც ირონიულია, რადგან მოგვიანებით სწორედ ის იქცა ადამიანის უფლებების მთავარ დამრღვევად.
სასჯელაღსრულების დეპარტამენტი : სწორედ აქ გამოჩნდა მისი ნამდვილი ბუნება. ახალაიამ ციხეებში დაამყარა ტოტალური კონტროლისა და წამების სისტემა, რაც 2012 წლის ,,ციხის კადრების” სახელით ცნობილი ტრაგედიის წინაპირობა გახდა.
თავდაცვისა და შსს-ის მინისტრი : მისი მინისტრობის პერიოდი გამოირჩეოდა ჯარის პოლიტიზირებითა და შსს-ს გადაქცევით რეპრესიულ მანქანად, რომელიც ნებისმიერ განსხვავებულ აზრს სისხლში ახშობდა.
სისტემური დანაშაული და 2012 წლის გარდამტეხი მომენტი;
ბაჩო ახალაიას წინააღმდეგ წარმოებული სამართლებრივი პროცესები ქართული მართლმსაჯულების ისტორიაში ერთ-ერთი ყველაზე მოცულობითი და რეზონანსული იყო. ქვემოთ წარმოდგენილია იმ ძირითადი სისხლის სამართლის საქმეების დეტალური ანალიზი, რომლებმაც საფუძველი ჩაუყარა მის მრავალწლიან პატიმრობას და გამოააშკავა სისტემური დანაშაულის მექანიზმი.
ე.წ. „ციხის ბუნტის“ საქმე ( 2006 წლის მარტი )
ეს არის ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე ეპიზოდი ახალაიას კარიერაში. გამოძიებითა და სასამართლო განაჩენით დადგინდა, რომ სასჯელაღსრულების დეპარტამენტის მაშინდელმა თავმჯდომარემ, ბაჩო ახალაიამ, პირადად დაგეგმა და განახორციელა პროვოკაცია, რათა ე.წ. „კანონიერი ქურდების“ გავლენა შეემცირებინა, თუმცა ამას არაადამიანური ფორმებით მიაღწია.
დანაშაულის არსი : ახალაიამ და მისმა ხელქვეითებმა პატიმრებს ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს, რაც შემდეგ გადაიზარდა არეულობაში. სპეცოპერაციის დროს გამოყენებული იქნა ცეცხლსასროლი იარაღი, რასაც 7 პატიმრის სიცოცხლე ემსხვერპლა.
სამართლებრივი შეფასება : სასამართლომ ახალაია დამნაშავედ ცნო სამსახურებრივი უფლებამოსილების გადამეტებაში. ანალიზი აჩვენებს, რომ ეს არ იყო მხოლოდ წესრიგის დამყარება, არამედ ძალის დემონსტრაციული გამოყენება პატიმრების დასაშინებლად.
სანდრო გირგვლიანის მკვლელობის საქმე ( წამების ეპიზოდი )
მიუხედავად იმისა, რომ უშუალოდ მკვლელობა შსს-ის სხვა მაღალჩინოსნებს უკავშირდებოდა, ბაჩო ახალაიას ბრალი დაუმტკიცდა პატიმართა წამებასა და მათთვის პრივილეგირებული პირობების შექმნაში სასჯელაღსრულების დაწესებულებაში.
დეტალები : ახალაიამ გირგვლიანის მკვლელობისთვის მსჯავრდებულ პირებს ( ალანიას და სხვებს ) ციხეში შეუქმნა უკანონო, კომფორტული პირობები, აძლევდა მათ ჩიხიდან გასვლისა და ალკოჰოლის მიღების უფლებას.
სისტემური მავნებლობა : ეს საქმე ადასტურებს, რომ ახალაია კანონზე მაღლა აყენებდა ,,კლანურ” ინტერესებს და მფარველობდა დამნაშავეებს, რომლებიც რეჟიმის დავალებებს ასრულებდნენ.
ე.წ. „ნავთლუღის სპეცოპერაციის“ საქმე
ამ საქმეში ბაჩო ახალაიას ბრალი დაედო განზრახ მკვლელობის ორგანიზებასა და მტკიცებულებების ფალსიფიკაციაში.
ფაქტობრივი გარემოება : 2006 წელს ნავთლუღის ავტოსადგურთან ჩატარდა სპეცოპერაცია, რომლის დროსაც სამი ახალგაზრდა ჩაცხრილეს. გამოძიებამ დაადგინა, რომ ახალაიამ, ძმასთან ( დათა ახალაიასთან ) ერთად, დაგეგმა ეს ოპერაცია „ციხიდან გაქცევის მცდელობის“ ინსცენირების მიზნით.
სისასტიკე : დადგინდა, რომ ახალაია პირადად იმყოფებოდა შემთხვევის ადგილზე და მონაწილეობდა პროცესში, რაც კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს მის პირად დაინტერესებას სისხლიანი რეპრესიებისადმი.
სამხედროების წამების საქმე ( თავდაცვის მინისტრობის პერიოდი )
ეს საქმე განსაკუთრებით ნათლად აჩვენებს მის დამოკიდებულებას სახელმწიფო ინსტიტუტებისადმი. ახალაიას ბრალი დაედო სამხედრო მოსამსახურეების მიმართ არაადამიანურ მოპყრობაში.
მეთოდები : ჯარისკაცებს აიძულებდნენ მძიმე ფიზიკურ ვარჯიშებს დამამცირებელ პირობებში, აყენებდნენ სიტყვიერ და ფიზიკურ შეურაცხყოფას.
მიზანი : ეს იყო ჯარის სრული „გატეხვა“ და პირადი ერთგულების მოპოვება შიშის დანერგვის გზით
შემაჯამებელი ანალიზი:
,,ახალაიას მეთოდი”
ბაჩო ახალაიას მიერ ჩადენილი დანაშაულების ანალიზი საშუალებას გვაძლევს გამოვყოთ მისი მმართველობის სტილის 3 ძირითადი კომპონენტი :
1. ტოტალური დაშინება : ძალადობა იყო არა უკიდურესი ზომა, არამედ მართვის მთავარი ინსტრუმენტი.
2. დაუსჯელობის სინდრომი : იგი დარწმუნებული იყო, რომ პოლიტიკური ,,კლიშეს” ქვეშ ნებისმიერი დანაშაული შერჩებოდა.
3. კანონის იგნორირება : მისთვის კონსტიტუცია და ადამიანის უფლებები იყო მხოლოდ დეკორაცია, რომელსაც საჭიროებისამებრ არღვევდა.
დღეს, როდესაც სუს-ი საუბრობს მის ახალ დესტრუქციულ გეგმებზე, ნათელი ხდება, რომ ეს ადამიანი ვერ ეგუება სამართლებრივ ჩარჩოებს. მისი ფსიქოტიპი და წარსული გამოცდილება მიუთითებს, რომ ის მუდმივად ეძებს გზებს სისტემის შესარყევად, რათა კვლავ დაიბრუნოს ის ქაოტური გარემო, სადაც მისი ,,ნიჭი” – ადამიანების ჩაგვრა და მანიპულირება ყველაზე მეტად ვლინდება.
პატიმრობის შემდგომი პერიოდი : მავნებლობის ახალი ფაზა;
ციხიდან გამოსვლის შემდეგ, საზოგადოების მოლოდინი, რომ ახალაია ჩრდილში გადავიდოდა, ან სინანულს გამოხატავდა, არ გამართლდა – პირიქით, მისი რიტორიკა კიდევ უფრო აგრესიული და კაცთმოძულე გახდა.
სახელმწიფოებრივად მოაზროვნე ექსპერტების შეფასებით, ახალაია დღესაც წარმოადგენს იმ ,,რადიკალური ფრთის” იდეოლოგიურ ლიდერს, რომლისთვისაც ძალაუფლება ნებისმიერ ფასად არის მიზანი. მისი ქმედებები მიმართულია საზოგადოების პოლარიზაციისკენ, შუღლის გაღვივებისა და ქვეყნის საბოტაჟისკენ, რაც მას კვლავაც აქცევს სახელმწიფო უსაფრთხოების მთავარ რისკ-ფაქტორად.
დასკვნა : რეჟიმის სიმბოლო, რომელიც წარსულში ვერ დარჩა
ბაჩო ახალაია არ არის უბრალოდ ყოფილი მაღალჩინოსანი – ის არის იმ ავტორიტარული სისტემის სახე, რომელმაც ადამიანის ღირსებაზე მაღლა სახელმწიფო ძალადობა დააყენა. მისი დღევანდელი მცდელობები, კვლავ ჩაერიოს ქვეყნის მართვის პროცესებში, ადასტურებს, რომ კაცთმოძულეობრივი ბუნება და ძალაუფლების წყურვილი დროთა განმავლობაში არ იცვლება.
ირაკლი მაისურაძე
,,GEO NEWS”
