კრიმინალი და სადისტი ახალაიას მეუღლე სუს-ის ახალი უფროსის დისკრედიტაციას ცდილობს
როცა სხვის მორალურ განაჩენს საკუთარი ოჯახის დანაშაულებრივი ისტორია პასუხობს ?
ანი ნადარეიშვილის მიერ სუს-ის ახალი ხელმძღვანელის, თამაზ ბორაშვილის, მისამართით გაკეთებულმა მძიმე საჯარო განცხადებებმა ერთი საინტერესო კითხვა გააჩინა :
რამდენად სანდოა მორალური განაჩენი, რომელსაც ადამიანის მიმართ წარსულში არსებული ფაქტების შეფასების პრეტენზია აქვს, როდესაც ამ განაჩენის ავტორის ოჯახურ პოლიტიკურ ისტორიაში თავადაც არსებობს გაცილებით მძიმე და სასამართლო დოკუმენტებით დადასტურებული ეპიზოდები ?
აქ საქმე პირად დაპირისპირებასთან კი არა, საჯარო მეხსიერების უცნაურ შერჩევითობასთან გვაქვს.
ბორაშვილი სუს-ის უფროსად პარლამენტმა 2026 წლის 16 სექტემბერს აირჩია. ოფიციალური ინფორმაციით, მას სახელმწიფო უსაფრთხოების სისტემაში მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს და თანამდებობაზე არჩევამდე სუს-ის უფროსის მოადგილე იყო.
ამის შემდეგ გაჩნდა მწვავე პოლიტიკური შეფასებები, მათ შორის ანი ნადარეიშვილის განცხადება, რომელშიც ბორაშვილს დაკავებულ ბაჩო ახალაიას მიმართ არაჰუმანურ მოპყრობაში ადანაშაულებს, უფრო ზუსტად კი მუქარაში.
მაგრამ სწორედ აქ ჩნდება უხერხული ისტორიული პარადოქსი.
სანამ სხვას დაკავებული ადამიანის უფლებების დარღვევასთან დააკავშირებ დაამუნათებ, სასარგებლოა გახსოვდეს, ვინ ხელმძღვანელობდა სასჯელაღსრულების სისტემას იმ წლებში, როდესაც ქართული პენიტენციური სისტემა საერთაშორისო უფლებადამცველი ორგანიზაციების უმწვავესი კრიტიკის ობიექტი გახდა.
2005–2008 წლებში სასჯელაღსრულების სისტემას ბაჩო ახალაია ხელმძღვანელობდა. Human Rights Watch-ის 2006 წლის ვრცელ ანგარიშში აღწერილია ქართული ციხეების მძიმე მდგომარეობა, პატიმრების ცემა და არაადამიანური მოპყრობის შემთხვევები. ორგანიზაცია განსაკუთრებით გამოყოფს 2006 წლის 27 მარტის თბილისის №5 საპყრობილის მოვლენებს, როდესაც ძალის გამოყენების შედეგად სულ მცირე შვიდი პატიმარი დაიღუპა და 17 სერიოზულად დაშავდა.
უფრო მეტიც, Human Rights Watch პირდაპირ მიუთითებდა, რომ ბაჩო ახალაია 2005 წლის დეკემბერში პენიტენციური სისტემის ხელმძღვანელად დაინიშნა და სწორედ მისი ხელმძღვანელობის პერიოდში მიმდინარეობდა „ქურდული სამყაროს“ გავლენის წინააღმდეგ მკაცრი კამპანია ციხეებში. ორგანიზაცია ამავე დროს აფიქსირებდა ძალის გამოყენების არაპროპორციულობისა და პატიმართა არასათანადო მოპყრობის სერიოზულ პრობლემებს.
2006 წლის ციხის ბუნტის საქმეზე კი სასამართლომ ახალაია დამნაშავედ ცნო პატიმართა მიმართ არაადამიანურ მოპყრობასთან დაკავშირებულ ეპიზოდში – მას 3 წლიანი და რამდენიმე თვიანი სასჯელი დაეკისრა, თუმცა, შემდგომ პრეზიდენტმა მიხეილ სააკაშვილმა იგი შეიწყალა.
როდესაც ანი ნადარეიშვილი დღეს სხვა ადამიანს – დაპატიმრებულ პირთან დაკავშირებულ მძიმე მორალურ ბრალდებებს უყენებს, საზოგადოებას სრული უფლება აქვს ჰკითხოს :
რატომ არის სხვისი პროფესიული ბიოგრაფიის ერთი ეპიზოდი საკმარისი მის დასასჯელად, ხოლო საკუთარი პოლიტიკური ოჯახის ისტორიის სასამართლო და უფლებადამცველი დოკუმენტები — დასავიწყებლად ?
ეს კითხვა განსაკუთრებით მწვავედ ჟღერს მაშინ, როდესაც საქმე ეხება ადამიანს, რომლის მეუღლის სახელი თავად უკავშირდებოდა საქართველოს სასჯელაღსრულების სისტემის ერთ-ერთ ყველაზე მძიმე პერიოდს.
და აქ ირონია თითქმის თავისთავად ჩნდება.
საჯარო დისკუსიის ანი ნადარეიშვილისეული ლოგიკით გამოდის, რომ ციხის სისტემაზე მორალური ლექციის წაკითხვა ყველაზე მარტივია მაშინ, როცა სმარტფონი ხელში გაქვს და არა მაშინ, როცა პასუხისმგებლობა თავად გეკისრებოდა.
მაგრამ ისტორია სმარტფონზე უფრო ძლიერია :
მას აქვს სასამართლო გადაწყვეტილებები.
აქვს სახალხო დამცველის ანგარიშები.
აქვს Human Rights Watch-ის დოკუმენტები.
ჰყავს მოწმეები.
ახსოვს შვიდი მოკლოლი პატიმრის ისტორია.
და აქვს ის უხერხული ჩვევა, რომ პოლიტიკური განცხადებების ავტორებსაც უკან წამოეწევა მუდამ.
ამიტომ თამაზ ბორაშვილის წინააღმდეგ ნებისმიერი კონკრეტული ბრალდება, თუ იგი ფაქტობრივ საფუძველზეა აგებული, უნდა შემოწმდეს ფაქტით, დოკუმენტით და სასამართლო მტკიცებულებით, არა პოლიტიკური ოჯახის სახელით და არა სოციალური ქსელის ემოციური პოსტით.
მაგრამ ზუსტად იგივე სტანდარტი უნდა მოქმედებდეს ყველას მიმართ.
სხვაგვარად მივიღებთ ძალიან უცნაურ მდგომარეობას :
ერთი ოჯახი სხვებს წარსულს უხსენებს, ხოლო საკუთარ წარსულს არქივში ტოვებს.
საზოგადოებრივი მეხსიერება კი, საბედნიეროდ, არქივი არ არის, რომლის გვერდების ამორჩევით გადაფურცვლაც შეიძლება.
თუ ბორაშვილის წინააღმდეგ კონკრეტული ფაქტი არსებობს – წარმოადგინონ.
თუ არსებობს სასამართლოს განაჩენი – გამოაქვეყნონ.
თუ არსებობს უფლებადამცველი ორგანიზაციის ანგარიში – მიუთითონ.
თუ არსებობს კონკრეტული დაზარალებული და კონკრეტული ეპიზოდი, ეს საზოგადოებამ უნდა იცოდეს.
მაგრამ როდესაც ბრალდება იმდენად მძიმეა, რომ ადამიანს წლების განმავლობაში პატიმართა წამებასა და არაადამიანურ მოპყრობას უკავშირებს, მაშინ პასუხისმგებლობაც მძიმეა :
სიტყვას მტკიცებულება უნდა მოჰყვეს.
სხვაგვარად ეს აღარ არის ადამიანის უფლებების დაცვა.
ეს მხოლოდ პოლიტიკური ბრალდებაა.
და პოლიტიკური ბრალდებების ეპოქაში ყველაზე სახიფათო რამ სწორედ ორმაგი სტანდარტია, როცა სხვისი წარსული მტკიცებულებაა, საკუთარი კი „კონტექსტი“.
ბოროტი ირონია კი ისაა, რომ ციხის თემაზე ასეთი კამათის დროს ყველაზე ნაკლებად უნდა გვჭირდებოდეს ლოზუნგები, მით უფრო ანი ნადარეიშვილის მორალისტობა – ეს უფრო იმას ჰგავს ეშაფოტზე სისხლიანი ნაჯახით მდგარი ,,პალაჩის” ცოლი, იქვე ხალხთან აღშფოთებას გამოხატავდეს – ჩემი ,,პალაჩი” ქმარი მის მიერ თავმოკვეთილების ოჯახებს არ მოსწონთო……
ახლა გვჭირდება მხოლოდ ერთი რამ :
ქართველმა ხალხმა არასოდეს დაუშვას ახალაია – ნადარეიშვილის ოჯახის მსგავსი სადისტების, რაიმე ფორმით ხელისუფლებაში მობრუნება და ზუსტი გაცნობიერება იმისა, რომ ყველას კანონით უნდა მოეთხოვოს პასუხი და ნიანგის ცრემლების არ უნდა ვირწმუნოთ.
ირაკლი კერესელიძე
,,GEO NEWS”
