ანტენის დეტალები, „სოლიდარობა“ და ციხის რეალობა – გიორგი დავითაძის საქმის მეორე ეპიზოდი : პროტესტი, რეალური მხარდაჭერა თუ პენიტენციური სისტემის წინააღმდეგ გამიზნული დემონსტრაცია ?
,,GEO NEWS”-ის საგამოძიებო-ანალიტიკური მასალა – II ნაწილი
გიორგი დავითაძის საქმე კიდევ ერთ ტრაგიკომიკულ ეპიზოდს იძენს.
თუ რამდენიმე დღის წინ მთავარი საზოგადოებრივი კითხვა იყო, რა მოხდა რუსთავის № მე-6 პენიტენციური დაწესებულების დეესკალაციის ოთახში, ახლა ყურადღების ცენტრში თავად დავითაძის ახალი პროტესტია – საკანში, ვიდეომონიტორინგის კამერის თვალწინ, მცირე საგნის გადაყლაპვა და სამოქალაქო კლინიკაში გადაყვანაზე უარი.
2026 წლის 4 ოქტომბერს, 21:12 საათზე, სპეციალური პენიტენციური სამსახურის განცხადებით, დავითაძემ ადმინისტრაციის თანამშრომელს დაუძახა და მის თვალწინ, ასევე საკნის სამეთვალყურეო კამერის დასანახად, დემონსტრაციულად გადაყლაპა გაურკვეველი მცირე საგანი. უწყების ცნობით, მას „ვივამედში“ გადაყვანა შესთავაზეს, თუმცა მან უარი განაცხადა და მისი ჯანმრთელობის მდგომარეობის მონიტორინგი დაწესებულების სამედიცინო პერსონალმა განაგრძო.
გავრცელებული ინფორმაციით, დავითაძემ სამი მცირე მეტალის ნაწილი გადაყლაპა და ამ მოქმედებას უკავშირებს მოთხოვნას, რომ დეესკალაციის ოთახში გადაყვანილი სხვა მსჯავრდებულები საკნებში დააბრუნონ.
ეს უკვე აღარ არის მხოლოდ ერთი მსჯავრდებულის პრეტენზია ადმინისტრაციის მიმართ – ეს არის კითხვა, რა ხდება მაშინ, როდესაც კონკრეტული პატიმარი ცდილობს საკუთარი საქმის გარშემო პენიტენციური დაწესებულების შიგნით შექმნას მხარდამჭერთა ჯგუფი და თავისი პროტესტი თვითდაზიანების რისკის შემცველი ქმედებით გამოხატოს.
რა ვიცით ფაქტობრივად ?
ამ ეტაპზე რამდენიმე გარემოება დადასტურებულად შეიძლება ითქვას.
პირველი : დავითაძემ მართლაც გადაყლაპა მცირე საგანი, ამის შესახებ სპეციალურმა პენიტენციურმა სამსახურმა ოფიციალური განცხადება გაავრცელა.
მეორე : ეს მოხდა ადმინისტრაციის თანამშრომლისა და ვიდეომონიტორინგის კამერის თვალწინ, რასაც თავად უწყება დემონსტრაციულ ქმედებად აფასებს.
მესამე : მას შესთავაზეს „ვივამედში“ გადაყვანა, რაზეც უარი განაცხადა.
მეოთხე : დავითაძის მიმართ განხორციელებულ ქმედებებთან დაკავშირებით სხვა მსჯავრდებულების პროტესტიც სინამდვილეში არ არსებობს. ინფორმაცია ამის თაობაზე ხელოვნურად აგორებულ თოვლის გუნდას ჰგავს, რომელიც ზვავად ვერასდროს იქცევა, რადგან ამისი ნამდვილი წინაპირობა ილუზიაა და რეალობის სასურველ ჭრილში ჭვრეტა.
ეს ბოლო გარემოება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.
იმიტომ, რომ აქ უკვე საქმე გვაქვს არა მხოლოდ დავითაძის პირად განცხადებებთან, არამედ პენიტენციურ დაწესებულებაში მის მიმართ სოლიდარობის გარკვეული ფორმის არსებობის თვითშთაგონებულ ილუზიასთან.
თუმცა, აქაც საჭიროა ზღვარის გავლება.
სხვა პატიმრების არსებობა, რომლებიც დავითაძის მიმართ სოლიდარობას გამოხატავენ მისივე წარმოსახვაში, ავტომატურად არ ნიშნავს, რომ მთელი დაწესებულება მას მხარს უჭერს. აქამდე ჯერ თავად პატიმრის წარმოსახვის უნარიც კი არ წასულა.
რამდენად დიდია რეალური მხარდაჭერა ?
სწორედ აქ ჩნდება ყველაზე საინტერესო კითხვა.
,,GEO NEWS”-ის მიერ მოპოვებული ძალოვანი წყაროს ინფორმაციით, დავითაძე № მე-6 დაწესებულებაში ისეთ სივრცეშია განთავსებული, რომლის მიმდებარედაც პატიმრებს გასეირნების დროს გარკვეული ვიზუალური ან ვერბალური კომუნიკაციის შესაძლებლობა შეიძლება ჰქონდეთ.
ჩვენი წყაროს ინფორმაციით, დავითაძესთან კომუნიკაცია იმ პატიმრების მხრიდან, რომლებიც გასეირნების სივრცეში ხვდებიან, ადმინისტრაციის კონტროლის ქვეშ მიმდინარეობს.
ეს ინფორმაცია დამოუკიდებლად სრულად ვერ გადავამოწმეთ და ამიტომ მას ფაქტად არ წარმოვადგენთ, მაგრამ არსებობს ერთი მნიშვნელოვანი გარემოება, რომელიც უკვე საჯაროდ დადასტურებულია :
№ მე-6 დაწესებულებაში რამდენიმე მსჯავრდებულის მიერ დავითაძის მიმართ სოლიდარობის გამოხატვის შესახებ ინფორმაცია თავად სახალხო დამცველის აპარატმაც დაადასტურა.
ამიტომ მთავარი კითხვა აღარ არის :
„ჰყავს თუ არა დავითაძეს მხარდამჭერები ?“
პასუხი ამ კითხვაზე არის – დიახ, როგორც ჩანს, ჰყავს.
მთავარი კითხვა სხვაა :
რამდენად ფართოა ეს მხარდაჭერა და რას წარმოადგენს ის რეალურ პროტესტს, რამდენიმე პატიმრის პირად სოლიდარობას თუ დავითაძის გარშემო ჩამოყალიბებულ მცირე ჯგუფურ რეაქციას ?
ამაზე ამ ეტაპზე სრული პასუხი არ არსებობს.
რატომ არის ანტენის დეტალების გადაყლაპვა მნიშვნელოვანი ?
აქ საქმე მხოლოდ ჯანმრთელობის რისკს არ ეხება.
თუ პატიმარი სპეციალურად ელოდება ადმინისტრაციის თანამშრომლის მისვლას, შემდეგ კი კამერის თვალწინ ახორციელებს ჯანმრთელობისთვის პოტენციურად სახიფათო ქმედებას, ეს უკვე კომუნიკაციის ფორმაცაა.
ეს არის გზავნილი :
„მე მზად ვარ საკუთარი თავიც კი დავაზიანო, რათა ჩემი მოთხოვნა შეგასრულებინოთ.“
ამიტომ ამ ეპიზოდის შეფასებისას მნიშვნელოვანია არა მხოლოდ სამედიცინო, არამედ ქცევითი და პენიტენციური კონტექსტიც.
თუმცა, აქაც აუცილებელია სიფრთხილე.
ჩვენ ვერ ვადასტურებთ, რომ დავითაძის მიზანი კონკრეტულად პენიტენციური სისტემის „საბოტაჟი“ იყო.
ასეთი დასკვნა მხოლოდ შესაბამისი მტკიცებულებების არსებობის შემთხვევაში შეიძლება გაკეთდეს, თუმცა ეს ყველაზე სავარაუდო ახსნაა იმისა, რაც ხდება.
რაც დადასტურებულია, არის ის, რომ ქმედება განხორციელდა დემონსტრაციულად, კამერის წინ და ამის შემდეგ დავითაძემ „ვივამედში“ გადაყვანაზე უარი განაცხადა.
„ანტენის სამი ნაწილი“ – რა ვიცით და რა არ ვიცით ?
აქ კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ჟურნალისტური გამიჯვნაა საჭირო.
სპეციალური პენიტენციური სამსახური საუბრობს „გაურკვეველ მცირე საგანზე“.
ტელეკომპანია „პირველი“ წერს, რომ ეს იყო ტელევიზორის ანტენის სამი მეტალის ნაწილი.
ამ ორ ინფორმაციას შორის განსხვავებაა.
ამიტომ ,,GEO NEWS” ამ ეტაპზე არ აცხადებს კატეგორიულად, რომ გადაყლაპული საგნები სწორედ ტელევიზორის ანტენის ნაწილები იყო, ვიდრე ამის დამოუკიდებელი დადასტურება არ იარსებებს, მაგრამ თუნდაც, საგნის ზუსტი წარმომავლობა საბოლოოდ სხვა აღმოჩნდეს, ძირითადი ფაქტი უცვლელია :
დავითაძემ კამერის წინ მცირე საგანი გადაყლაპა და შემდგომ სამოქალაქო კლინიკაში გადაყვანაზე უარი განაცხადა.
სად მთავრდება პროტესტი და სად იწყება პოლიტიკური თუ მედიაპროცესის გამოყენება ?
ეს არის ყველაზე რთული კითხვა.
პატიმარს აქვს უფლება იჩივლოს, გააპროტესტოს, მიმართოს სახალხო დამცველს, სასამართლოსა და სხვა შესაბამის ორგანოებს, მაგრამ პროტესტის უფლება არ ნიშნავს თვითდაზიანების ნებისმიერი ფორმის უსაფრთხო ან სამართლებრივად გამართლებულ ინსტრუმენტად ქცევას.
მით უმეტეს მაშინ, როდესაც თითოეული ასეთი ქმედება ავტომატურად ქმნის ახალ საზოგადოებრივ და მედიაპოლიტიკურ ეპიზოდს.
დავითაძის საქმემ ბოლო დღეებში უკვე გაიარა რამდენიმე ეტაპი :
სასამართლოში გაკეთებული მძიმე განცხადება → პენიტენციური სამსახურის პასუხი → ვიდეოკადრების გასაჯაროება → სახალხო დამცველის შეფასება → სხვა პატიმრების ფსევდო სოლიდარობა → ოჯახის საჯარო პროტესტი → ახალი თვითდაზიანების რისკის შემცველი ქმედება.
ეს უკვე მხოლოდ კონკრეტული ინციდენტის ამბავი აღარ არის.
ეს არის საჯარო კომუნიკაციის ჯაჭვი, რომელშიც თითოეული ახალი მოქმედება წინას განაგრძობს.
მაგრამ ერთი რამ არ უნდა აგვერიოს მეორეში – არსებობს ძალიან მნიშვნელოვანი განსხვავება რეალურ ძალადობასა და ძალადობის შესახებ დაუდასტურებელ განცხადებას შორის.
2012 წლის მოვლენებმა ქართულ საზოგადოებაში პენიტენციური სისტემის მიმართ განსაკუთრებული ტრავმა დატოვა. მაშინ საუბარი იყო სისტემურ ძალადობაზე, პატიმართა წამებასა და ღირსების მასობრივ შელახვაზე ანუ მოვლენებზე, რომლებმაც საზოგადოებრივი აღშფოთება გამოიწვია და ქვეყნის პოლიტიკური დღის წესრიგიც შეცვალა.
გიორგი დავითაძის დღევანდელი საქმე სხვა კატეგორიის მტკიცებულებებს მოითხოვს.
ამ ეტაპზე სახალხო დამცველის აპარატმა განაცხადა, რომ ვიდეომასალის შესწავლისას დავითაძის მიერ აღწერილი მძიმე ძალადობის დეტალები ვერ დადასტურდა. ამასთან, დავითაძის მიერ მითითებულ სიტყვიერ შეურაცხყოფასთან დაკავშირებით პროკურატურაში გამოძიება მიმდინარეობს.
ამიტომ საზოგადოებას აქვს უფლება დასვას მკაფიო კითხვა :
არის თუ არა აქ რეალური სისტემური ძალადობის მტკიცებულება, თუ საქმე გვაქვს ერთ, ბევრი რამის მკადრებელ მსჯავრდებულსა და პენიტენციურ სისტემას შორის მწვავე კონფლიქტთან ?
ამ კითხვაზე საბოლოო პასუხი გამოძიებამ უნდა გასცეს.
და მაინც – დარჩა ერთი მთავარი თემა :
,,GEO NEWS” არ გამორიცხავს, რომ მომავალში ცალკე გამოიკვლიოს გიორგი დავითაძისთვის დაკისრებული სასჯელის პროპორციულობის საკითხი.
ეს სრულიად ლეგიტიმური საზოგადოებრივი ინტერესია.
თუ არსებობს კითხვები იმასთან დაკავშირებით, რამდენად პროპორციული იყო 17 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა იმ კონკრეტულ დანაშაულთან და გარემოებებთან მიმართებით, რომელშიც დავითაძე იქნა მსჯავრდებული, ეს საკითხიც უნდა იქნეს შესწავლილი.
მაგრამ ერთი საკითხის მეორესთან შერევა არ შეიძლება.
სასჯელის შესაძლო არაპროპორციულობა ვერ გაამართლებს პენიტენციურ დაწესებულებაში ტყუილზე დამყარებულ მსჯავრდებულის პროვოკაციულ ქცევას.
და პირიქით :
პენიტენციურ დაწესებულებაში შესაძლო არასათანადო მოპყრობის არსებობა ავტომატურად ვერ გახდის სასჯელს არაპროპორციულს.
ეს ორი დამოუკიდებელი სამართლებრივი საკითხია.
,,GEO NEWS”-ის პოზიცია :
ჩვენთვის გიორგი დავითაძის საქმე არ არის არც ერთი ადამიანის წინასწარ გამართლებისა და არც მისი წინასწარ გასამართლების საქმე – ჩვენთვის ეს არის მტკიცებულებების საკითხი.
თუ გიორგი დავითაძის მიმართ პენიტენციურ სისტემაში რეალური ძალადობა განხორციელდა, ამას ვერანაირი წარსული დანაშაული ვერ გაამართლებს, მაგრამ თუ მძიმე ბრალდებები მტკიცებულებებით არ დასტურდება, ვერც საზოგადოების ემოციური რეაქცია და ვერც მედიის ყურადღება ვერ ჩაანაცვლებს მტკიცებულებას.
ამავე დროს, რამდენიმე პატიმრის სოლიდარობა არ უნდა გადაიქცეს ავტომატურად „მთელი ციხის აჯანყებად“, ისევე როგორც ერთი მსჯავრდებულის პროტესტი ვერ იქნება წარმოდგენილი სისტემური ძალადობის დამადასტურებელ მტკიცებულებად.
2012 წლის რეალური ტრაგედიების სიმძიმე სწორედ იმიტომ იყო ასეთი დიდი, რომ იქ საუბარი იყო სისტემურ ძალადობაზე და არა ერთ კონკრეტულ პატიმარსა და ადმინისტრაციას შორის მიმდინარე კონფლიქტზე.
დღეს კი სწორედ ამიტომ არის საჭირო სიფრთხილე.
გიორგი დავითაძის საქმის გარშემო შეიძლება არსებობდეს კითხვები.
შეიძლება არსებობდეს სამართლებრივი პრობლემებიც.
შეიძლება არსებობდეს სასჯელის პროპორციულობის საკითხიც.
მაგრამ ყველაფრის ერთ დიდ „ციხის სკანდალად“ გაერთიანება მანამდე, სანამ ამის შესაბამისი მტკიცებულებები არ არსებობს, არც ჟურნალისტიკაა და არც მართლმსაჯულება.
და ბოლოს, ყველაზე მძიმე კითხვა ისევ რჩება :
რატომ მივიდა კონკრეტული მსჯავრდებული იქამდე, რომ საკუთარი პროტესტის გამოსახატავად ჯანმრთელობისთვის პოტენციურად საშიში ქმედება კამერის წინ განახორციელა ?
ამ კითხვაზე პასუხი შეიძლება მხოლოდ დავითაძის პიროვნებაში არ იმალებოდეს.
შეიძლება ის პენიტენციური გარემოს, ოჯახური ზეწოლის, სამართლებრივი დავის, საზოგადოებრივი ყურადღების და თავად მსჯავრდებულის ფსიქოლოგიური მდგომარეობის ერთობლიობაში იყოს.
მაგრამ ამის დადგენა უკვე შეფასებების კი არა, ფაქტების, სამედიცინო მონაცემების, ვიდეოჩანაწერების, მოწმეთა ჩვენებებისა და პროფესიული გამოძიების საქმეა.
,,GEO NEWS” ამ საქმის შესწავლას განაგრძობს – არა იმისთვის, რომ ვინმე „ქათმად“, გმირად ან მსხვერპლად გამოაცხადოს, არამედ იმისთვის, რომ დადგინდეს ერთი რამ – რა მოხდა სინამდვილეში.
( გაგრძელება იქნება )
ირაკლი კერესელიძე, ქეთი ხომერიკი
,,GEO NEWS”
