ექსკლუზივი : „მიმართეთ თავად დამრღვევს“ – როგორ გადააქცია ჯანდაცვის სამინისტრომ პასუხისმგებლობა ბიუროკრატიულ ფარსად
როცა კითხვებს პასუხად კედელი ხვდება….
წინა სტატიაში ( იხ: ლინკი https://geonews.org.ge/%e1%83%94%e1%83%a5%e1%83%a1%e1%83%99%e1%83%9a%e1%83%a3%e1%83%96%e1%83%98%e1%83%95%e1%83%98-%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%9c-%e1%83%90%e1%83%99%e1%83%9d%e1%83%9c%e1%83%a2%e1%83%a0%e1%83%9d%e1%83%9a/
ჩვენ დავსვით კითხვა, რომელიც, როგორც აღმოჩნდა, ბევრად უფრო უხერხულია ჯანდაცვის სამინისტროსთვის, ვიდრე გვეგონა : ვინ აკონტროლებს ჩვენს ჯანმრთელობას ?
დღეს კი გვაქვს პასუხი – არა ოფიციალური დოკუმენტის ფორმით, არა პასუხისმგებლობის აღების აქტით, არამედ ირონიული პარადოქსით, რომელიც, ალბათ, უკვე უნდა შევიტანოთ ქართული ბიუროკრატიის სახელმძღვანელოში :
თუ პრობლემა გაქვთ – მიმართეთ იმ ადამიანს, ვინც ეს პრობლემა შექმნა.
დიახ, ეს არ არის სატირა. ეს არის ოფიციალური პოზიცია.
კომენტარი, რომელიც ყველაფერს ამბობს ( და არაფერს წყვეტს ) :
„GEO NEWS“-მა მოახერხა ის, რაც რიგით მოქალაქეს იშვიათად გამოსდის – ჩვენ მივიღეთ ერთობ უცნაური პასუხი ჯანდაცვის სამინისტროს პიარის სამსახურის წარმომადგენლისგან.
ქალბატონმა მშვიდი ტონითა და ადმინისტრაციული სიზუსტით, გვაცნობა :
ბატონი მალხაზ ჟორჟიკაშვილის ბიზნესსაქმიანობა, მათ შორის მისი წილები სამშენებლო კომპანიებში, არ წარმოადგენს ჯანდაცვის სამინისტროს ინტერესის საგანს ;
შესაბამისად, აღნიშნულ საკითხებზე პასუხისმგებლობა თავად ბატონ ჟორჟიკაშვილს ეკისრება, ხოლო შესაძლო დარღვევებთან დაკავშირებით, მოქალაქეებმა…( დაელოდეთ ამას )… უნდა მიმართონ თავად მას.
პაუზა…კიდევ ერთხელ :
ადამიანი, რომელიც შესაძლოა არღვევს კანონს – არის ის, ვისაც უნდა მიმართო ამავე კანონის დარღვევის გამო.
თუ ეს არ არის ბიუროკრატიული აბსურდის პიკი, მაშინ რა არის ?
სახელმწიფო როგორც „არ ვიცი, მე არა“ ინსტიტუტი ?
ამ პასუხით სამინისტრომ, ფაქტობრივად, ჩამოაყალიბა ახალი მმართველობითი პრინციპი :
ინტერესთა კონფლიქტი ? – ჩვენი საქმე არ არის.
შესაძლო კანონდარღვევა ? – თავად გაარკვიოს.
საჯარო თანამდებობა და კერძო ბიზნესი ? – პარალელური რეალობები.
ეს უკვე აღარ ჰგავს უბრალოდ უყურადღებობას. ეს არის პასუხისმგებლობის ინსტიტუციური დელეგირება… ნულოვან სივრცეში.
ანუ, ჯანდაცვის სამინისტრო ამბობს :
„ჩვენ ვქმნით წესებს, მაგრამ მათი დაცვა თქვენი პირადი საქმეა“.
როცა კონტროლი კონტროლირებადს ეკუთვნის ?
მოდით, დავხატოთ სურათი :
სახელმწიფო ქმნის ჰოლდინგს;
ჰოლდინგს მართავს ადამიანი, რომელსაც აქვს კერძო ბიზნეს ინტერესები იმავე სფეროში, სადაც სახელმწიფო ფულს ხარჯავს ;
სამინისტრო ამბობს, რომ ეს ინტერესთა კონფლიქტი არ არის მისი პრობლემა ;
ხოლო თუ მოქალაქეს ეჭვი გაუჩნდება, უნდა მიმართოს…ამავე ადამიანს.
ეს უკვე აღარ არის მხოლოდ კონფლიქტი – ეს არის კონტროლის სრული კოლაფსი, სადაც ზედამხედველი და ზედამხედველობის ობიექტი ერთ და იმავე სარკეში იყურებიან.
ლოგიკა, რომელიც სისტემას ანგრევს :
ეს არის წრე, რომელსაც დასაწყისიც არ აქვს და არც დასასრული, მხოლოდ მოქალაქეა შიგნით, რომელიც ნელ-ნელა კარგავს ნდობას.
„არ არის ჩვენი საზრუნავი“ – ახალი სლოგანი ?
ჯანდაცვის სამინისტროს ოფიციალური სლოგანია :
„ზრუნვა თითოეულ თქვენგანზე“
მაგრამ რეალობაში, როგორც ჩანს, უფრო ზუსტი ვერსია იქნებოდა :
„ზრუნვა – პირობების არსებობის შემთხვევაში“
„ზრუნვა – კომპეტენციის ფარგლებში“
„ზრუნვა – მაგრამ არა ამ საკითხზე“
და საბოლოოდ :
„ზრუნვა – მიმართეთ სხვას“….
ჯანდაცვის სამინისტროს ახალი სახე – პასუხისმგებლობის აუთსორსინგი ?
თუ პირველ სტატიაში ვსაუბრობდით სისტემურ პრობლემებზე, ახლა უკვე ვხედავთ მის მექანიზმს :
პასუხისმგებლობა არ ქრება – ის უბრალოდ გადაადგილდება ;
კონტროლი არ არსებობს – ის ფორმალურად არსებობს ;
მოქალაქე არ არის დაცული – ის არის გადამისამართებული.
ეს არის სახელმწიფო, რომელიც არ უარყოფს პრობლემას – ის უბრალოდ არ იღებს მასზე პასუხისმგებლობას ?
დასკვნა : როცა პასუხი უფრო საშიშია, ვიდრე პრობლემა ?
ხშირად ამბობენ, რომ ყველაზე საშიშია გაურკვევლობა, მაგრამ ამ შემთხვევაში, პრობლემა ის კი არ არის, რომ პასუხი არ არსებობს, პრობლემა ისაა, რომ პასუხი არსებობს… და ის აბსურდულია.
როცა სამინისტრო გეუბნება, რომ :
„მიმართეთ იმ ადამიანს, ვისზეც ეჭვი გაქვთ“- ეს ნიშნავს, რომ სისტემა აღარ ცდილობს თავის დაცვასაც კი –
ის უბრალოდ ფუნქციონირებს ინერციით და ამ ინერციაში იკარგება მთავარი – მოქალაქე.
( გაგრძელება იქნება )
ირაკლი კერესელიძე, გიორგი კორძაძე
