• October

    26

    2026
  • 94
  • 0
კანონის უზენაესობის გამოცდა პენიტენციურ სისტემაში – პროკურატურის პრინციპული ნაბიჯი გიორგი პატარიძის მიმართ !

კანონის უზენაესობის გამოცდა პენიტენციურ სისტემაში – პროკურატურის პრინციპული ნაბიჯი გიორგი პატარიძის მიმართ !

დავით ფეიქრიშვილის სავარაუდო ცემის საქმეზე პროკურატურამ გამოძიება საკუთარ საგამოძიებო ნაწილში გადაიტანა და სპეციალური პენიტენციური სამსახურის გენერალური დირექტორის, გიორგი პატარიძისთვის უფლებამოსილების შეჩერების რეკომენდაციით იუსტიციის სამინისტროს მიმართა. რა კითხვები დგას ამ გადაწყვეტილების მიღმა, რა უნდა დადგინდეს გამოძიებით და რატომ არის მნიშვნელოვანი, რომ სამართლებრივი რეაგირება თანამდებობრივი იერარქიის მიუხედავად განხორციელდეს ?

საქმის არსი : რა მოხდა და რა არის ჯერ კიდევ დასადგენი ?

2026 წლის 26 ოქტომბერს საქართველოს პროკურატურამ გაავრცელა ინფორმაცია, რომელმაც პენიტენციურ სისტემაში პატიმართა უსაფრთხოებისა და შესაძლო არასათანადო მოპყრობის საკითხი კვლავ საზოგადოებრივი ყურადღების ცენტრში მოაქცია.

უწყების განცხადებით, დავით ფეიქრიშვილის საქმეზე მიმდინარე სისხლის სამართლის გამოძიება იუსტიციის სამინისტროს გენერალური ინსპექციიდან საქართველოს გენერალური პროკურატურის საგამოძიებო ნაწილს გადაეცა. პარალელურად, პროკურატურამ იუსტიციის სამინისტროს მიმართა რეკომენდაციით, რომ სპეციალური პენიტენციური სამსახურის გენერალურ დირექტორს, გიორგი პატარიძეს, უფლებამოსილება შეჩერებოდა.

ეს გადაწყვეტილება ორ მნიშვნელოვან გარემოებაზე მიუთითებს :

საქმე საგამოძიებო დონეზე გააქტიურდა და უწყებამ ხელმძღვანელი პირის უფლებამოსილების საკითხიც დააყენა. თუმცა, აუცილებელია სამართლებრივი სიზუსტე – რეკომენდაცია არ უდრის თანამდებობიდან გათავისუფლებას და არც რომელიმე პირის სისხლისსამართლებრივ ბრალეულობას ადასტურებს.

სავარაუდო ძალადობის საქმე – ურთიერთსაპირისპირო განცხადებები :

მედიის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დავით ფეიქრიშვილი აცხადებს, რომ 16 ოქტომბერს, გლდანის № მე-8 პენიტენციურ დაწესებულებაში, მასზე ფიზიკურად იძალადეს.

ფეიქრიშვილისა და მისი ადვოკატის მონათხრობის მიხედვით, სავარაუდო ინციდენტის დროს ვატო ყიფიანი სატელეფონო კავშირზე იმყოფებოდა პენიტენციური სამსახურის ხელმძღვანელთან, რომელიც გიორგი პატარიძე გახლავთ.

მედიის ინფორმაციით, ფეიქრიშვილი მოგვიანებით სამედიცინო დაწესებულებაში გადაიყვანეს. მისი ადვოკატი მძიმე დაზიანებებზე საუბრობდა.

მეორე მხრივ, პენიტენციურმა სამსახურმა ფეიქრიშვილის სცემის შესახებ ინფორმაცია უარყო. ვატო ყიფიანმაც უარყო როგორც ძალადობაში მონაწილეობა, ისე ფეიქრიშვილის საკანში შეყვანის შესახებ გავრცელებული ინფორმაცია.

შესაბამისად, ამ ეტაპზე ჟურნალისტური მასალის ამოცანა არ არის რომელიმე მხარის ვერსიის უდავო ჭეშმარიტებად გამოცხადება. მთავარი ამოცანაა, დადგინდეს, რა მოხდა რეალურად, ვინ მონაწილეობდა შესაძლო ინციდენტში, არსებობდა თუ არა წინასწარი შეთანხმება და რამდენად ეფექტურად მუშაობდა დაწესებულების უსაფრთხოების სისტემა.

რატომ არის მნიშვნელოვანი პროკურატურის გადაწყვეტილება ?

პენიტენციურ დაწესებულებაში მყოფი პირის უსაფრთხოება სახელმწიფოს პასუხისმგებლობის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ნაწილია. როდესაც ჩნდება საფუძვლიანი ეჭვი, რომ პატიმარს შესაძლოა სხვა პირებმა ფიზიკური დაზიანებები მიაყენეს, გამოძიებამ უნდა უპასუხოს არა მხოლოდ კითხვას, უშუალოდ ვინ მონაწილეობდა ინციდენტში, არამედ იმასაც, როგორ გახდა ასეთი შემთხვევა შესაძლებელი.

ამ კონტექსტში პროკურატურის მიერ საქმის საკუთარ საგამოძიებო ნაწილში გადატანა და ხელმძღვანელი პირის უფლებამოსილების შეჩერების რეკომენდაცია ინსტიტუციურად მნიშვნელოვანი ნაბიჯებია.

ამ გადაწყვეტილების მნიშვნელობა სამ ძირითად საკითხში იკვეთება :

პირველი – გამოძიების დამოუკიდებლობისა და ეფექტიანობის უზრუნველყოფა.

როდესაც შესაძლო დარღვევა იმ უწყების შიგნით ხდება, რომლის ხელმძღვანელობის პასუხისმგებლობაც ასევე შესაფასებელია, განსაკუთრებული მნიშვნელობა ენიჭება გამოძიების ორგანიზებას ისე, რომ ყველა შესაძლო გარემოება ობიექტურად შემოწმდეს.

მეორე – მტკიცებულებების დაცვა.

გამოძიებამ უნდა შეაფასოს, არსებობს თუ არა მტკიცებულებებზე ზემოქმედების, მოწმეებთან კომუნიკაციის ან სამსახურებრივი რესურსების გამოყენების რისკი. უფლებამოსილების შეჩერების საკითხი სწორედ ასეთი რისკების შეფასების ჭრილშიც უნდა განიხილებოდეს და არა როგორც წინასწარ დადგენილი სასჯელი.

მესამე – თანამდებობრივი პასუხისმგებლობის საკითხის გამოკვლევა.

საჯარო თანამდებობა არ უნდა ქმნიდეს, არც პასუხისმგებლობისგან გათავისუფლების გარანტიას და არც ავტომატურ საფუძველს პირის დამნაშავედ მიჩნევისთვის.

ამასთან, გავრცელებული ცნობით, პროკურატურაში განმარტავდნენ, რომ გიორგი პატარიძის შესაძლო ბრალეულობა გამოძიების ფარგლებში ამ ეტაპზე ჯერ გამოკვეთილი არ არის.

ეს გარემოება განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია : უფლებამოსილების შეჩერების რეკომენდაცია უნდა განვასხვაოთ სისხლისსამართლებრივი ბრალდებისა და საბოლოო სამართლებრივი შეფასებისგან.

გენერალური პროკურორის გიორგი გვარაკიძის როლი – ინსტიტუციური პასუხისმგებლობა და პრინციპული რეაგირების მნიშვნელობა :

საქართველოს გენერალური პროკურორის, გიორგი გვარაკიძის ხელმძღვანელობით მოქმედი უწყების ამ საქმეზე გადადგმული ნაბიჯი შეიძლება შეფასდეს, როგორც ინსტიტუციური პასუხისმგებლობის მნიშვნელოვანი გამოვლინება.

პროკურატურამ საჯაროდ დააყენა პენიტენციური სამსახურის უმაღლესი ხელმძღვანელის უფლებამოსილების შეჩერების საკითხი და გამოძიების გაგრძელების შესახებ ინფორმაცია გაავრცელა.

ეს გადაწყვეტილება დადებითად უნდა შეფასდეს იმ თვალსაზრისით, რომ შესაძლო დარღვევის გამოძიება არ უნდა შემოიფარგლოს მხოლოდ უშუალო შემსრულებლების ძიებით. თუ არსებობს საფუძველი, უნდა შემოწმდეს ხელმძღვანელობითი პასუხისმგებლობის საკითხიც – კონკრეტული მტკიცებულებებისა და კანონის მოთხოვნების შესაბამისად.

გიორგი გვარაკიძის პროფესიული საქმიანობის შესახებ საქართველოს პროკურატურის ოფიციალურ გვერდზე გამოქვეყნებული ბიოგრაფიის მიხედვით, მას საგამოძიებო და საპროკურორო სფეროში მრავალწლიანი გამოცდილება აქვს. 2025 წელს იგი გენერალურ პროკურორად აირჩიეს. ეს პროფესიული გამოცდილება შესაბამისი ინსტიტუციური გადაწყვეტილებების კონტექსტის გასაგებად მნიშვნელოვანია, და კონკრეტულ საქმეზე მისი პირადი ჩართულობის და უშუალო მითითების შესახებ დასკვნის გასაკეთებლად საკმარისი საფუძველია.

რა შეიძლება შეფასდეს დადებითად ?

პირველ რიგში, უწყების საჯარო პოზიცია, საქმის საგამოძიებო ქვემდებარეობის შეცვლა და უფლებამოსილების შეჩერების რეკომენდაციის გაცემა.

ეს ნაბიჯები ქმნის შესაძლებლობას, რომ სავარაუდოდ მომხდარი დარღვევის ყველა გარემოება უფრო სრულყოფილად გამოიკვლიონ.

გენერალური პროკურორის საქმიანობის რეალური შეფასება საბოლოოდ უნდა დაეფუძნოს გამოძიების შედეგებს, მტკიცებულებების სრულყოფილ გამოკვლევას, პროცესის გამჭვირვალობასა და იმას, მიიღებს თუ არა საქმეზე ყველა პასუხისმგებელი პირი საკითხის კანონიერ და დასაბუთებულ პასუხს. რაც დღევანდელი გადმოსახედიდან აშკარად აჩვენებს ბატონი გვარაკიძის პრინციპულობასა და პროფესიონალიზმს.

მთავარი საგამოძიებო კითხვები, რომლებზეც პასუხი აუცილებელია :

ამ საქმის სრულყოფილი გამოძიებისთვის მნიშვნელოვანია, სულ მცირე, შემდეგი საკითხების გარკვევა :

ვიდეომეთვალყურეობის ჩანაწერები – რას აჩვენებს დაწესებულების დერეფნების, საკნების შესასვლელებისა და სხვა შესაბამისი სივრცეების ჩანაწერები ?

დაცულია თუ არა სრული მასალა ინციდენტამდე და მის შემდეგ პერიოდზე ?

პატიმრების გადაადგილება :

ვინ და რა სამართლებრივი ან ადმინისტრაციული საფუძვლით შევიდა დავით ფეიქრიშვილის საკანში ?

არსებობდა თუ არა შესაბამისი ჩანაწერები და განკარგულებები ?

სატელეფონო კომუნიკაცია :

დასტურდება თუ არა ვატო ყიფიანის მიერ გიორგი პატარიძესთან ზარის განხორციელება სავარაუდო ინციდენტის დროს ? თუ დასტურდება, რა დროით და რა გარემოებებში შედგა კომუნიკაცია ?

ზარის არსებობა თავისთავად დანაშაულში მონაწილეობას არ ამტკიცებს.

სამედიცინო დოკუმენტაცია :

რა დაზიანებები დაფიქსირდა ფეიქრიშვილის სამედიცინო გამოკვლევისას, რა დროს შეიძლებოდა ისინი წარმოშობილიყო და რამდენად შეესაბამება დაზიანებები მის მონათხრობს ?

სამსახურებრივი რეაგირება :

როდის შეიტყო დაწესებულების ადმინისტრაციამ შესაძლო ინციდენტის შესახებ, ვის ეცნობა ფაქტი და რა ზომები მიიღო თითოეულმა პასუხისმგებელმა პირმა ?

მოწმეთა ჩვენებები :

რა ინფორმაციას ფლობენ სხვა პატიმრები, დაწესებულების თანამშრომლები და სამედიცინო პერსონალი ?

რამდენად თანხვედრილია მათი ჩვენებები ობიექტურ მტკიცებულებებთან ?

უფლებამოსილების შეჩერების საკითხი :

რა გადაწყვეტილებას მიიღებს იუსტიციის სამინისტრო პროკურატურის რეკომენდაციაზე და რა სამართლებრივი საფუძვლით ?

გამოძიების შედეგები :

გამოიკვეთება თუ არა უშუალო შემსრულებლების, შესაძლო ორგანიზატორების ან სამსახურებრივი გულგრილობის ნიშნების მქონე პირთა პასუხისმგებლობის საკითხი ?

ეს კითხვები წარმოადგენს შემდგომი საგამოძიებო მუშაობის მიმართულებებს და არა უკვე დადასტურებულ გარემოებებს.

რას უნდა ველოდოთ იუსტიციის სამინისტროსგან ?

პროკურატურის რეკომენდაციის შემდეგ საზოგადოებისთვის მნიშვნელოვანი ხდება იუსტიციის სამინისტროს გადაწყვეტილება.

რეკომენდაციის გაცემა და მისი შესრულება სხვადასხვა სამართლებრივი ეტაპია.

საჭიროა დადგინდეს, შეუჩერდა თუ არა გიორგი პატარიძეს უფლებამოსილება, რა სამართლებრივი საფუძვლით მიიღეს გადაწყვეტილება და რა ვადით იმოქმედებს ის.

თუ რეკომენდაცია არ შესრულდება, საზოგადოებას უნდა ჰქონდეს შესაძლებლობა, გაეცნოს გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას, იმ პირობით, რომ არ გასაჯაროვდება გამოძიების საიდუმლო ინფორმაცია ან კანონით დაცული პერსონალური მონაცემები.

ამ ეტაპზე განხილული წყაროები არ ადასტურებს, რომ გიორგი პატარიძე უკვე გათავისუფლებულია თანამდებობიდან.

მთავარი არის არა ხმამაღალი განცხადება, არამედ შედეგი.

დავით ფეიქრიშვილის საქმემ წამოჭრა საკითხები, რომლებიც სცდება ერთი კონკრეტული ინციდენტის ფარგლებს : პატიმართა უსაფრთხოებას, პენიტენციური დაწესებულების შიდა კონტროლს, შესაძლო ძალადობაზე სახელმწიფოს რეაგირებასა და ხელმძღვანელობით პასუხისმგებლობას.

პროკურატურის მიერ საქმის საკუთარ საგამოძიებო ნაწილში გადატანა და გიორგი პატარიძისთვის უფლებამოსილების შეჩერების რეკომენდაციის გაცემა მნიშვნელოვანი ინსტიტუციური ნაბიჯებია.

ამ ნაბიჯის დადებითი შეფასება გამართლებულია იმდენად, რამდენადაც იგი ქმნის შესაძლო დარღვევის უფრო სრულყოფილი და მიუკერძოებელი გამოძიების შესაძლებლობას.

გენერალური პროკურორის, გიორგი გვარაკიძის საქმიანობის შეფასებისას ამ გადაწყვეტილების მნიშვნელობის ხაზგასმა დასაშვები და საფუძვლიანია. თუმცა, პროფესიული ჟურნალისტიკა მოითხოვს, რომ შეფასება მტკიცებულებებს არ გასცდეს და პირადი დამსახურების შესახებ დასკვნები რეალურ, დადასტურებულ ფაქტებს დაეფუძნოს.

კითხვებს საბოლოო პასუხი უნდა გასცეს გამოძიებამ :

მოხდა თუ არა ძალადობა, ვინ მონაწილეობდა მასში, არსებობდა თუ არა ორგანიზებული მოქმედება ან სამსახურებრივი პასუხისმგებლობის საფუძველი და რატომ ვერ იქნა შესაძლო დარღვევა თავიდან აცილებული.

კანონის უზენაესობა სწორედ მაშინ მტკიცდება, როდესაც ყველა შესაძლო გარემოება სრულყოფილად მოწმდება, პასუხისმგებლობა კონკრეტულ მტკიცებულებებს ეფუძნება და თანამდებობა არც ბრალდებისგან იცავს ადამიანს და არც უდანაშაულობის პრეზუმფციას აუქმებს.

ბოლოთქმა : მასალა გამოსაქვეყნებლად მზად იყო, როდესაც გავრცელდა ოფიციალური ცნობა იმის თაობაზე, რომ სპეციალური პენიტენციური სამსახურის უფროსმა, გიორგი პატარიძემ განცხადებით მიმართა იუსტიციის მინისტრს და თანამდებობიდან გადადგომა მოითხოვა, რაც დაკმაყოფილდა. უფრო მეტიც, დაინიშნა სპეციალური პენიტენციური სამსახურის ახალი უფროსი, რამაზ თათარიძე.

ირაკლი კერესელიძე, ქეთი ხომერიკი

,,GEO NEWS”

LEAVE A COMMENT

Your comment will be published within 24 hours.

COST CALCULATOR

Use our form to estimate the initial cost of renovation or installation.

REQUEST A QUOTE
Latest Posts
Most Viewed
Text Widget

Here is a text widget settings ipsum lore tora dolor sit amet velum. Maecenas est velum, gravida Vehicula Dolor